← Hastalıkları Anlamak

Kedilerde İdrar Yolu Taşları (Ürolitiyazis)

Gökçe Coşkun Veteriner Kliniği · Bilgilendirme animasyonu

ACİL DURUM İdrar çıkamıyor Böbrek değerleri ↑ · Potasyum ↑ Kalp ritmi bozulabilir Su tüketimi İdrar rengi İdrar pH 6,06,57,5 ← Oksalat Struvit → katman katman büyüme Röntgen: taşlar beyaz görünür Struvit diyetle erir Oksalat çıkarılır
İdrar Mg²⁺ NH₄⁺ PO₄³⁻ Ca²⁺ Oksalat

Kedilerde en sık iki taş türü

Struvit (magnezyum amonyum fosfat)Kalsiyum oksalat
İdrar pHAlkali idrarda (pH > ~6,5) oluşma eğilimi artarAsidik idrarla ilişkili; pH etkisi struvite göre sınırlı
EnfeksiyonKedide çoğunlukla steril (köpekte sıklıkla enfeksiyonla ilişkili)Enfeksiyonla ilişkili değil
YaşDaha çok genç-orta yaşlı kedilerDaha çok orta-ileri yaşlı kediler
Kristal görünümüRenksiz prizma ("tabut kapağı")Dihidrat: kare "zarf" görünümü; monohidrat: çubuk/dambıl
RöntgenRadyoopak (görünür)Radyoopak (belirgin görünür)
İlaçla/diyetle eritmeMümkün: eritici diyet, kesede ortalama 2–4 haftaMümkün değil: taşın çıkarılması gerekir
Böbrek/üreter taşıNadirÜst üriner sistem taşlarının büyük çoğunluğu

Erkek kedide acil belirtiler

  • Kumda sık sık oturup hiç idrar yapamamak ya da damla damla yapmak
  • Ağlama, karnını yalama, karın ağrısı
  • Kusma, iştahsızlık, halsizlik, saklanma

İdrar yapamayan bir kedi aynı gün veteriner hekime götürülmelidir. Tıkanıklık saatler içinde hayatı tehdit edebilir.

Korunma için evde yapılabilecekler

  • Su tüketimini artırın: yaş mama, su çeşmesi, birden fazla su kabı
  • Hekimin önerdiği idrar sağlığı diyetini değiştirmeden sürdürün
  • İdeal kiloyu koruyun, oyunla hareketi artırın
  • Kedi sayısından bir fazla, temiz kum kabı; sakin ortam
  • Önerilen aralıklarla idrar tahlili ve görüntüleme kontrolü

Kaynaklar: Lulich JP ve ark. ACVIM Small Animal Consensus Recommendations on the Treatment and Prevention of Uroliths in Dogs and Cats. J Vet Intern Med 2016;30:1564–1574 · Kopecny L, Palm CA, Segev G, Westropp JL. Urolithiasis in cats: evaluation of trends in urolith composition and risk factors (2005–2018). J Vet Intern Med 2021;35:1397–1405 · Cooper ES. Controversies in the management of feline urethral obstruction. J Vet Emerg Crit Care 2015;25:130–137.